حسن حسن زاده آملى
7
هزار و يك كلمه (فارسى)
را ديدن ، و يا در مجلس وعظ و خطابه نشستن و يا به آفاتى كه روى آوردهاند ، و از اين قبيل امور ممكن است كه شخص تا مدتى حالى و سوزوگدازى و التهاب و اضطرابى داشته باشد كه كمكم چون بعد عهد منسى است آن حال از او گرفته شود ، اين چنين افراد به مكاشفات نمىگردند . مكاشفات روزى كسانى مىشود كه صاحب همتاند و دوام و استقامت در طريقه دارند اين مطلب شريف از فتوحات مكّيه استفاده شده است و در آنجا عنوان گرديده است و كلامى در غايت جودت است . بعضى از ارباب كمال فرموده است : الحال معنى يرد على القلب من غير اكتساب فاذا دام و صار ملكا يسمى مقاما ؛ فالاحوال مواهب و المقامات مكاسب ؛ و الاحوال تأتى من عين الجود و المقامات تحصل ببذل المجهود . « 1 » ب - آن جناب از خانواده اعيان و تجار تبريز بوده است . والد ماجدش مرحوم حاج ميرزا شفيع در اوائل امر ، عامل مضاربه ناصر الدين شاه بود و يكى از متمولين بزرگ زمان خود بشمار مىآمد ؛ و در عاقبت به توفيق الهى موفق شد كه در خدمت مرحوم حاج ميرزا علينقى همدانى در نتيجه تهذيب اخلاق و تزكيت نفس به مقامات عاليه نائل شده است و به عالم معنى روى آورده است و خلاصه آن زمينى آسمانى شده است . مرحوم مدرس در ريحانه گويد : حاج ميرزا جواد از اكابر علماى اخلاقى و عرفانى تبريز عصر حاضر ما مىباشد كه به جهت انتساب به خانوادهء ملك التجار تبريزى به ملكى معروف است . ج - حاج ميرزا جواد آقا بعد از تحصيل مقدمات در مسقط الرأس خود تبريز ، به عراق عرب مهاجرت كرد و در نجف اشرف در جوار ولايت مطلقه حضرت آدم اولياء الله حضرت وصىّ امام امير المؤمنين على ( عليه السلام ) رحل اقامت افكند و
--> ( 1 ) - شرح مناقب محيى الدين ، ص 115 ، ط 1 .